ProPublica isangano renhau risingabatsiri rakatsaurirwa kuferefeta kushandiswa zvisina kunaka kwesimba. Nyorera kuti uwane nyaya dzedu huru kutanga.
Tichiri kutaura nezvazvo. Mune ruzivo here rwekuti zvigadzirwa zvisina kubhadharwa zvakaiswa sei pane runyorwa rwekuregererwa kwemitero? Munogona kubata Robert Faturechi weSignal panhamba 213-271-7217.
Mushure mekunge Mutungamiri wenyika Donald Trump azivisa nezvemitero mitsva kutanga kwemwedzi uno, White House yakaburitsa runyorwa rwezvigadzirwa zvinopfuura chiuru zvaizoregererwa mitero.
Chimwe chezvinhu zviri murondedzero iyi ipolyethylene terephthalate, inozivikanwa sePET resin, thermoplastic inoshandiswa kugadzira mabhodhoro epurasitiki.
Hazvina kujeka kuti sei kambani iyi yakasunungurwa pazvirango, uye kunyange vakuru veindasitiri havazivi kuti chii chakakonzera zvirango izvi.
Asi kusarudzwa kwake kukunda kwekambani yeCoca-Cola Reyes Holdings, imwe yemakambani makuru ega ega muUS, ane hama mbiri dzakapa mamiriyoni emadhora kumasangano eRepublican. Kambani iyi ichangobva kubhadhara kambani yekukurudzira vanhu kuti vadzivirire mitengo yayo, zvinyorwa zvinoratidza.
Hazvina kujeka kana kurudziro yekambani iyi yakabatsirawo mukukumbira kuregererwa kwemhosva. Reyes Holdings nevamiriri vayo havana kupindura mibvunzo yakabva kuProPublica nekukurumidza. White House yakarambawo kutaura, asi vamwe vatsigiri veindasitiri iyi vakati hurumende yakaramba chikumbiro chekuregererwa kwemhosva.
Kuiswa kwemaresin asina kutsanangurwa pane rondedzero kunoratidza kuti maitiro ehurumende yeUS ekugadzirisa mitero haana kujeka. Vane chekuita nemitengo vakakosha vari murima rekuti sei zvimwe zvigadzirwa zvichibhadhariswa mitero uye zvimwe zvisingabhadhariswi. Hapana tsananguro yakajeka yekuchinja kwemitero. Vakuru vehurumende vakapa ruzivo rwakasiyana nezvemitero kana kungoramba kupindura chero mibvunzo.
Kushaikwa kwekujeka kwenyaya iyi kwakakonzera kushushikana pakati penyanzvi dzezvekutengeserana kuti makambani ane hukama nezvematongerwo enyika anogona kusunungurwa pamitero muchivande.
"Zvingave huori, asi zvinogonawo kunge kusagona," akadaro mumwe mumiriri wehurumende achishanda pamutemo wemitero nezvekuiswa kwePET resin mumitero. "Chokwadi, zvakakurumidza zvekuti handitombozivi kuti ndiani akaenda kuWhite House kunokurukura runyorwa urwu nemunhu wese."
Munguva yehutongi hwaTrump hwekutanga, paive nenzira yepamutemo yekutsvaga kuregererwa kwemitero. Makambani akatumira mazana ezviuru zvezvikumbiro achiti zvigadzirwa zvavo hazvifanirwe kubvisirwa mitero. Zvikumbiro zvakaziviswa pachena kuitira kuti mashandiro ekugadzirisa mitero anyatsoongororwa. Kujeka uku kwakabvumira vadzidzi kuti vaongorore zviuru zvezvikumbiro uye vaone kuti vabatsiri vezvematongerwo enyika veRepublican ndivo vaive nemukana wekugamuchira kuregererwa.
Munguva yechipiri yaTrump, parizvino, hapana nzira yepamutemo yekukumbira kuderedzwa kwemitero. Vakuru vakuru veindasitiri nevamiriri vanoshanda vari vega. Bhodhi revatori venhau reWall Street Journal svondo rapfuura rakati "kusajeka kwemaitiro acho" kwakafanana ne "kurota kubva muWashington swamp."
Mutemo wehurumende wakazivisa zviri pamutemo mitengo mitsva yaTrump waizoisa nyika dzinenge dzese mutero we10%, nekuregererwa kunotsanangurwa zvakanyanya sezvigadzirwa muzvikamu zvemishonga, semiconductor, masango, mhangura, zvicherwa zvakakosha, uye simba. Rondedzero iri pamwe chete inotsanangura zvigadzirwa chaizvo zvisingafanirwe kuregeredzwa.
Zvisinei, ongororo yerunyorwa rwacho neProPublica yakawana kuti zvinhu zvakawanda zvaisakwana muzvikamu zvikuru izvi kana kuti zvaisakwana zvachose, nepo zvimwe zvinhu zvaisakwana muzvikamu izvi zvisina kusiyiwa.
Semuenzaniso, runyorwa rwekusunungurwa kwemushonga weWhite House rwunosanganisira mhando zhinji dzeasbestos, iyo isingawanzoonekwa sechicherwa chakakosha uye inoita seisingawanikwe mune chero chikamu chekuregererwa. Chicherwa ichi chinowanzoonekwa sechisina kukosha kukuchengetedzwa kwenyika kana hupfumi hweUS asi chichiri kushandiswa kugadzira chlorine, asi Environmental Protection Agency yehurumende yaBiden yakarambidza kupinzwa kwezvinhu izvi gore rapfuura. Hurumende yaTrump yakaratidza kuti inogona kudzosera shure zvimwe zvezvirambidzo zvenguva yaBiden.
Mutauriri weAmerican Chemistry Council, boka remaindasitiri raimbopikisa kurambidzwa uku nekuti kwaigona kukanganisa indasitiri yechlorine, vakati boka iri harina kukurudzira kuti asbestos isabhadharwe pamitero uye harina kuziva kuti nei yakabatanidzwa. (Makambani maviri makuru echlorine haanawo kuratidza pamafomu avo ekuzivisa kuti aikurudzira kuti mari iyi ibhadharwe.)
Zvimwe zvinhu zviri pane rondedzero zvisingabviswi asi zvisina njodzi zvakanyanya zvinosanganisira mapfupa ekorari, magoko, uye mapfupa ecuttlefish (zvikamu zvecuttlefish zvinogona kushandiswa sekuwedzera chikafu chezvipfuyo).
Resin yePET hainawo chikamu chemhando dzezvinhu zvisingabvumidzwe kushandiswa. Nyanzvi dzinoti hurumende ingangoiona sechigadzirwa chesimba nekuti zvinhu zvayo zvinobva mupetroleum. Asi zvimwe zvigadzirwa zvinosvika padanho rakafanana nerepasi hazvibatanidzwi.
"Takashamisika sevamwe vese," akadaro Ralph Wasami, mukuru wePET Resin Association, boka rekutengeserana reindasitiri yePET. Akati resin haiwire muchikamu chekusunungurwa kunze kwekunge kurongedza zvigadzirwa izvozvo kwabatanidzwa.
Zvinyorwa zvinoratidza kuti muchikamu chechina chegore rapfuura, panguva iyo Trump akakunda musarudzo, kambani yeCoca-Cola Reyes Holdings yakabhadhara Ballard Partners kuti vatsigire mitengo. Muchikamu chekutanga chegore rino, panguva iyo Trump akagadzwa kuva mutongi, zvinyorwa zvinoratidza kuti Ballard akatanga tsigire Dhipatimendi reCommerce, iro rinoisa mutemo wekutengeserana, kuti ritsigire mitengo.
Kambani iyi yava nzvimbo inonyanya kufarirwa nemakambani ari kuda kushanda nehurumende yaTrump. Yave ichitsigira kambani yaTrump, iyo Trump Organisation, uye vashandi vayo vanosanganisira vakuru vakuru vehurumende vakaita seGweta Guru Pam Bondi naChief of Staff Susie Wiles. Muvambi wekambani iyi, Brian Ballard, inyanzvi yekuunganidza mari yaTrump iyo Politico yakamuti "murongi ane simba guru muWashington yaTrump." Ndiye mumwe wevarongi vaviri vekambani iyi vakakurudzira kuti Reyes Holdings ibhadhariswe mitero, zvichienderana nemagwaro ehurumende ekuburitsa pachena.
Chris naJude Reyes, hama dzine mari yakawanda dziri kuseri kweReyes Holdings, vane hukama hwepedyo nezvematongerwo enyika. Magwaro ekuburitsa pachena mari yemushandirapamwe anoratidza kuti kunyange zvazvo vakapa zvipo kune vamwe vakwikwidzi veDemocratic, mipiro yavo yakawanda yezvematongerwo enyika yakaenda kumaRepublicans. Mushure mekukunda kwaTrump, Chris Reyes akakokwa kuMar-a-Lago kunosangana naTrump chiso nechiso.
Kuregererwa kwePET resin hakusi kungobatsira Reyes Holdings chete, asiwo kubatsira mamwe makambani anotenga resin yekugadzira mabhodhoro, pamwe nemakambani ezvinwiwa anoishandisa. Pakutanga kwegore rino, CEO weCoca-Cola akati kambani iyi ichachinja kuenda kumabhodhoro epurasitiki akawanda nekuda kwemitero mitsva paaruminiyamu. Chirongwa ichocho chinogona kukundikana kana mitengo mitsva ikarovawo thermoplastics. Zvinyorwa zvekuburitsa pachena zvinoratidza kuti kambani iyi yakakurudzirawo Congress kuti isabvumire mitengo gore rino, asi magwaro acho haatsananguri kuti ndeapi marongero, uye kambani haina kupindura mibvunzo kubva kuProPublica. (Coca-Cola yakaedza kutaura naTrump, ichipa mari inosvika $250,000 pakugadzwa kwake, uye CEO wayo akapa Trump bhodhoro reDiet Coke raanofarira, soda yaanofarira.)
Imwe nzira yaita zvakanaka panyaya yekurerutsirwa kwemitero yemazuva ano ndeyekurima, uko kunosanganisira mishonga yekuuraya zvipembenene nefetereza yakasiyana-siyana.
Sangano reAmerican Farm Bureau Federation, iro rinorwira kodzero dzekurima, munguva pfupi yapfuura rakaisa ongororo pawebhusaiti yaro richirumbidza kusabvumirwa kwezvikwereti zvishoma uye richiti kusabvumidzwa kwezvikwereti zvehuswa nepotashi "basa rakaoma rinoitwa nemasangano ekurima akaita seAmerican Farm Bureau Federation" uye "uchapupu hwekushanda kwezwi revarimi nevapfumi."
Kune zvimwe zvinhu zvakawanda zvinotengeswa kunze kwenyika zvisingabatanidzwe muzvikamu zvisingabhadharwi, asi zvinogona kuwira muchikamu chisingabhadharwi kana zvikatsanangurwa zvakanyanya.
Muenzaniso mumwe chete ishuga yekugadzirwa inonzi sucralose. Kuiswa kwayo kwaizobatsira zvikuru makambani anoshandisa chigadzirwa ichi muzvikafu nezvinwiwa. Asi sucralose dzimwe nguva inoshandiswawo mumishonga kuti iite kuti inakidze. Hazvina kujeka kana White House yakabvumidza kuiswa kwayo nekuda kwekubviswa kwemishonga iyi kana kuti nekuda kwechimwe chikonzero.
Mapoka makuru akagamuchira kusabvumirwa kwaive maindasitiri ayo hurumende yeUS yaive ichiferefeta nezvemitero inogona kubhadharwa mune ramangwana pasi pesimba rayo rekuisa mitero kuchengetedza kuchengetedzwa kwenyika.
Nyaya yawaverenga yakaitwa kuti ivepo nevaverengi vedu. Tinovimba kuti ichakukurudzira kuti utsigire ProPublica kuitira kuti tirambe tichiita basa rekuferefeta rinofumura simba, rinoburitsa chokwadi, uye rinoita kuti pave neshanduko chaiyo.
ProPublica inzvimbo yenhau isingabatsire purofiti yakatsaurirwa kune vezvenhau vasina bato rezvematongerwo enyika, vanotsigira chokwadi, iyo inoita kuti simba rive nemhosva. Takavambwa muna 2008 nekuda kwekuderera kwenhau dzekuongorora. Tapedza makore anopfuura gumi nemashanu tichiburitsa pachena kusaruramisira, huori, uye kushandiswa zvisina kunaka kwesimba — basa rinononoka, rinodhura, uye rakakosha kudemokrasi yedu kupfuura kare. Takahwina Pulitzer Prize kanomwe, takatungamira shanduko muhurumende dzematunhu nedzemunharaunda, makambani, masangano, nezvimwewo, uku tichichengetedza kufarira kweveruzhinji pakati penhau dzedu.
Dambudziko racho rakwira kupfuura kare. Kubva patsika dzehurumende kusvika kuhutano hwekubereka kusvika kudambudziko remamiriro ekunze uye mberi, ProPublica iri pamberi munyaya dzinokosha zvikuru. Rupo rwenyu ruchatibatsira kuti tiite kuti vari musimba vazvidavirire uye kuti chokwadi chirambe chiri pedyo.
Batanai nevatsigiri vanopfuura 80,000 munyika yese mukutsigira nhau dzekutsvaga ruzivo kuitira kuti dzipe ruzivo, dzikurudzire, uye dzive nemhedzisiro inogara kwenguva refu. Tinokutendai nekuita kuti basa iri riitike.
Ndibatei kuburikidza neemail kana nzira yakachengeteka kuti mupe ruzivo nezvehurumende yemubatanidzwa uye bhizinesi raTrump.
ProPublica ichatarisa pane zvinhu zvinoda kutariswa zvakanyanya panguva yechipiri yaDonald Trump. Heano mamwe ematambudziko achatariswa nevatori venhau vedu - uye kuti vangasvika sei kwavari zvakachengeteka.
Dzidza zvakawanda nezvechikwata chedu chevatori venhau. Ticharamba tichigovana nzvimbo dzatinonyanya kutarisisa sezvo nhau dzichienderera mberi.
Ndinotaura nezvenyaya dzehutano nedzezvakatipoteredza pamwe nemasangano anozvitonga, kusanganisira Environmental Protection Agency.
Ndinofukidza nyaya dzeruramisiro nekutonga kwemutemo, kusanganisira Dhipatimendi reJustice, magweta eUS, nematare edzimhosva.
Ndinotaura nezvenyaya dzedzimba nedzekufambisa, kusanganisira makambani anoshanda muzvikamu izvi pamwe nevanoona nezvekutonga.
Kana usina zano kana nyaya chaiyo, tichiri kuda rubatsiro rwako. Nyorera kuti uve nhengo yeFederal Worker Resource Network yedu kuti utibate chero nguva.
Nyanzvi dzakaongorora kodhi yeProPublica dzakawana zvikanganiso zvakawanda zvinonetsa muhurongwa uhu zvinojekesa kuti hurumende yaTrump iri kubvumira sei hungwaru hwekugadzira kuti hudzikise mabasa akakosha.
Zvakanyorwa zvakawanikwa neCNN zvinoratidza kuti mushandi weDhipatimendi reHurumende Rinoshanda Nesimba asina ruzivo rwekurapa akashandisa AI kuti aone kuti ndeapi makondirakiti eVA ekugumisa. "AI yaive chishandiso chisina kunaka zvachose," akadaro mumwe nyanzvi.
Thomas Fugate, achangopedza gore ari kukoreji asina ruzivo rwekuchengetedzwa kwenyika, aive mukuru weDhipatimendi reHomeland Security achitarisira hurumende yepamusoro-soro yekurwisa mhirizhonga.
Kurwiswa kwemutungamiri wenyika pakuedza kusiyanisa vanhu kwakakanganisa mabasa evashandi vehurumende vakadzidza zvikuru — kunyangwe mamwe mabasa avakarasikirwa nawo akanga asina chekuita zvakananga nechero chirongwa cheDEI.
Zvichienderana nezvinyorwa zveDhipatimendi reHomeland Security, vakuru vakuru vaiziva kuti vanopfuura hafu yevanhu 238 vakadzingwa munyika vakanga vasina zvinyorwa zvemhosva muUnited States uye vaingotyora mitemo yekupinda munyika.
Micah Rosenberg, ProPublica; Perla Treviso, ProPublica neThe Texas Tribune; Melissa Sanchez naGabriel Sandoval, ProPublica; Ronna Riskes, Kuferefeta kweRebel Alliance; Adrian Gonzalez, Fake News Hunters, Chivabvu 30, 2025, 5:00 AM CST
Sezvo White House yakachinja vashandi nemari kubva pamabasa ekurwisa hugandanga kuenda pakudzingwa kwevanhu vazhinji, nyika dzakaomerwa nekuchengetedza mabasa ekurwisa hugandanga aimbotsigirwa neWashington. Zvakaguma zvaitika zvaive nzira yekudyidzana zvishoma nezvishoma yakasiya nzvimbo zhinji dzisina dziviriro.
Thomas Fugate, achangopedza gore ari kukoreji asina ruzivo rwekuchengetedzwa kwenyika, aive mukuru weDhipatimendi reHomeland Security achitarisira hurumende yepamusoro-soro yekurwisa mhirizhonga.
Zvakanyorwa zvakawanikwa neCNN zvinoratidza kuti mushandi weDhipatimendi reHurumende Rinoshanda Nesimba asina ruzivo rwekurapa akashandisa AI kuti aone kuti ndeapi makondirakiti eVA ekugumisa. "AI yaive chishandiso chisina kunaka zvachose," akadaro mumwe nyanzvi.
Pasinei nezvakaipa, kuferefetwa, uye kushandiswa kwekuzviparadzanisa sechirango chevana, Richard L. Bean achiri mutungamiriri wenzvimbo yekuchengetedza vana ine zita rake.
Paige Pfleger, WPLN/Nashville Public Radio, naMariam Elba, ProPublica, Chikumi 7, 2025, 5:00 am ET
Nguva yekutumira: Chikumi-09-2025