Zvakabuda muongororo yakaitwa neboka reShanghai Jiaotong University zvinoratidza kuti formic acid i biomarker yemuweti inogona kuona chirwere cheAlzheimer's (AD) pakutanga. Zvakawanikwa izvi zvinogona kugadzira nzira yekuongororwa kwevanhu vakawanda zvakachipa uye zviri nyore. Dr. Yifan Wang, Dr. Qihao Guo nevamwe vake vakaburitsa chinyorwa chine musoro unoti "Systematic Evaluation of Formic Acid in Urine as a New Potential Alzheimer's Biomarker" muFrontiers in Aging Neuroscience. Mumashoko avo, vanyori vakagumisa vachiti: "Formic acid muweti ine kunzwisisika kwakanaka kwekuongororwa kwekutanga kwechirwere cheAlzheimer's... Kuonekwa kwe biomarkers yechirwere cheAlzheimer's muweti kuri nyore uye kunodhura mari. Inofanira kuverengerwa mukuongororwa kwechiremba kwevanhu vakwegura."
Vanyori vanotsanangura kuti AD, rudzi rwakajairika rwechirwere chepfungwa, runoratidzwa nekukanganisika kwepfungwa uye maitiro. Zviratidzo zvikuru zveAD zvinosanganisira kuungana kusingawanzoitiki kwe extracellular amyloid β (Aβ), kuungana kusingawanzoitiki kwe neurofibrillary tau tangles, uye kukuvara kwe synapse. Zvisinei, chikwata chakaenderera mberi chichiti, "pathogenesis yeAD haisati yanyatsonzwisiswa."
Chirwere cheAlzheimer chinogona kusaonekwa kusvika chanonoka kurapwa. "Ichirwere chisingaperi chinoramba chiripo uye chinonyengera, zvichireva kuti chinogona kukura uye kuramba chiripo kwemakore akawanda chisati chaonekwa kutadza kuziva zvakanaka," vanyori vanodaro. "Matanho ekutanga echirwere anoitika chisati chatanga chirwere chedementia chisingadzoreki, chinova mukana wekurapa. Nokudaro, kuongororwa kukuru kwechirwere cheAlzheimer muvanhu vakwegura kwakakodzera."
Kunyange hazvo mapurogiramu ekuongorora huwandu hwevanhu achibatsira kuona chirwere ichi pakutanga, nzira dziripo dzekuongorora chirwere dzakaoma uye dzinodhura zvakanyanya pakuongororwa nguva dzose. Positron emission tomography-computed tomography (PET-CET) inogona kuona deposits dzeAβ nekukurumidza, asi inodhura uye inoisa varwere panjodzi yemwaranzi, nepo bvunzo dzebiomarker dzinobatsira kuona Alzheimer's dzichida kudhonzwa kweropa kana kupunhwa kwemusana kuti pave ne cerebrospinal fluid, izvo zvinogona kuva zvinosemesa varwere.
Vaongorori vanoti zvidzidzo zvakati wandei zvakaratidza kuti zvinokwanisika kuongorora varwere kuti vaone kana paine zviratidzo zveAD. Kuongororwa kweweti hakupindi vanhu vakawanda uye kuri nyore, zvichiita kuti ive yakanaka pakuongorora vanhu vakawanda. Asi kunyange hazvo masayendisiti akamboona zviratidzo zveAD, hapana chakakodzera kuona matanho ekutanga echirwere, zvichireva kuti mukana wekurapa nekukurumidza hausati wawanikwa.
Wang nevamwe vake vakambodzidza nezve formaldehyde sechiratidzo chechirwere cheAlzheimer's. "Mumakore achangopfuura, kushandiswa kwe formaldehyde zvisina kujairika kwave kuchizivikanwa sechimwe chezvinhu zvikuru zvinokonzera kukanganisa kwekuziva kunokonzerwa nezera," vanodaro. "Ongororo yedu yapfuura yakaratidza hukama huripo pakati pehuwandu hwe formaldehyde muweti uye mashandiro ekuziva, zvichiratidza kuti formaldehyde muweti ingangodaro chiratidzo chekuongororwa kweAD nekukurumidza."
Zvisinei, pane mukana wekuvandudza kushandiswa kwe formaldehyde se biomarker yekuona chirwere nekukurumidza. Muongororo yavo yakabudiswa munguva pfupi yapfuura, timu iyi yakatarisana neformate, iyo formaldehyde metabolite, kuti ione kana ichishanda zviri nani se biomarker.
Boka rekudzidza iri raisanganisira vanhu 574, kusanganisira varwere vane chirwere cheAlzheimer chine kuoma kwakasiyana-siyana, pamwe chete nevatori vechikamu vane hutano hwakanaka. Vaongorori vakaongorora weti neropa kubva kuvatori vechikamu kuti vaone mutsauko uri muzvibodzwa zveweti uye vakaita ongororo yepfungwa. Vatori vechikamu vakakamurwa kuita mapoka mashanu zvichienderana nekuongororwa kwavo: cognitively normal (NC) vanhu 71, subjective cognitive decline (SCD) 101, no mild cognitive impairment (CINM), cognitive impairment 131, mild cognitive impairment (MCI) vanhu 158, uye 113 vane BA.
Chidzidzo ichi chakawana kuti huwandu hweasidhi yemuweti hwakakwira zvakanyanya mumapoka ese echirwere cheAlzheimer uye hwakabatana nekuderera kwekuziva kana tichienzanisa neboka revanhu vane hutano, kusanganisira boka rekutanga rekudzikira kwekuziva. Izvi zvinoratidza kuti formic acid inogona kushanda sechiratidzo chepakutanga kweAD. "Muchidzidzo ichi, tinoshuma kekutanga kuti huwandu hweasidhi yemuweti hunochinja nekuderera kwekuziva," vakadaro. "Urine formic acid yakaratidza kushanda kwakanaka mukuongorora AD. Pamusoro pezvo, urinary formic acid yakawedzerwa zvakanyanya muboka rekuongorora SCD, zvinoreva kuti urinary formic acid inogona kushandiswa pakuongorora AD nekukurumidza."
Zvinofadza kuti, vaongorori pavakaongorora huwandu hwemaforme emuweti pamwe chete nezviratidzo zveAlzheimer's muropa, vakaona kuti vaigona kufanotaura zvakadzama danho rechirwere muvarwere. Zvisinei, tsvakiridzo yakawanda inodiwa kuti tinzwisise hukama huripo pakati pechirwere cheAlzheimer neformic acid.
Zvisinei, vanyori vakagumisa vachiti: "Mazinga emuweti neformaldehyde haangogone kushandiswa kusiyanisa AD neNC chete, asiwo kuvandudza kururama kwekufanotaura kwema biomarkers eplasma edanho rechirwere cheAD. ".
Nguva yekutumira: Chivabvu-31-2023